PB L 248 van 20220714, blz. 18

Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/1645 van de Commissie van 14 juli 2022 tot vaststelling van regels voor de toepassing van Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad, wat betreft eisen voor het beheer van risico’s voor de informatiebeveiliging met mogelijke gevolgen voor de luchtvaartveiligheid voor organisaties die onder Verordeningen (EU) nr. 748/2012 en (EU) nr. 139/2014 van de Commissie vallen en tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 748/2012 en (EU) nr. 139/2014 van de Commissie

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2018 inzake gemeenschappelijke regels op het gebied van burgerluchtvaart en tot oprichting van een Agentschap van de Europese Unie voor de veiligheid van de luchtvaart, en tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 2111/2005, (EG) nr. 1008/2008, (EU) nr. 996/2010, (EU) nr. 376/2014 en de Richtlijnen 2014/30/EU en 2014/53/EU van het Europees Parlement en de Raad, en tot intrekking van de Verordeningen (EG) nr. 552/2004 en (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EEG) nr. 3922/91 van de Raad1, en met name artikel 19, lid 1, punt g), en artikel 39, lid 1, punt b).

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Overeenkomstig de essentiële eisen van punt 3.1, b), bij bijlage II van Verordening (EU) 2018/1139 moeten ontwerp- en productieorganisaties een beheersysteem opzetten en onderhouden om veiligheidsrisico’s te beheren.

(2) Overeenkomstig de essentiële eisen van punten 2.2.1 en 5.2 van bijlage VII bij Verordening (EU) 2018/1139 moeten exploitanten van luchtvaartterreinen en organisaties die verantwoordelijk zijn voor het verlenen van platformbeheersdiensten, bovendien een beheersysteem opzetten en onderhouden om veiligheidsrisico’s te beheren.

(3) De in overwegingen 1 en 2 bedoelde veiligheidsrisico’s kunnen voortvloeien uit verschillende bronnen, met inbegrip van ontwerp- en onderhoudsgebreken, aspecten van menselijke prestaties, milieubedreigingen en bedreigingen voor de informatiebeveiliging. De beheersystemen die worden toegepast door de in overwegingen 1 en 2 genoemde organisaties moeten daarom niet alleen rekening houden met veiligheidsrisico’s die voortvloeien uit toevallige gebeurtenissen, maar ook met veiligheidsrisico’s die voortvloeien uit bedreigingen voor de informatiebeveiliging waarbij bestaande tekortkomingen kunnen worden uitgebuit door personen met kwaadwillige bedoelingen. Die risico’s voor de informatiebeveiliging in de burgerluchtvaart nemen voortdurend toe omdat de actuele informatiesystemen steeds meer met elkaar verweven zijn en steeds vaker het doelwit worden van kwaadwillige actoren.

(4) De risico’s in verband met die informatiesystemen blijven niet beperkt tot mogelijke aanvallen op de cyberruimte, maar omvatten ook bedreigingen die van invloed kunnen zijn op processen en procedures en op de prestaties van mensen.

(5) Een aanzienlijk aantal organisaties maakt reeds gebruik van internationale normen, zoals ISO 27001, om digitale informatie en gegevens te beveiligen. Het is mogelijk dat deze normen niet volledig beantwoorden aan alle specifieke kenmerken van de burgerluchtvaart.

(6) Het is dan ook passend eisen in te voeren voor het beheer van risico’s voor de informatiebeveiliging die gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid van de luchtvaart.

(7) Het is van essentieel belang dat deze eisen betrekking hebben op de verschillende luchtvaartdomeinen en hun interfaces aangezien de luchtvaart een sterk onderling verweven systeem is. Ze moeten dan ook van toepassing zijn op alle organisatie die reeds over een beheersysteem moeten beschikken overeenkomstig de bestaande luchtvaartveiligheidswetgeving van de Unie.

(8) De in deze verordening vastgestelde eisen moeten consequent worden toegepast op alle luchtvaartdomeinen en tegelijkertijd zo weinig mogelijk gevolgen hebben voor de luchtvaartveiligheidswetgeving van de Unie die reeds van toepassing is op deze domeinen.

(9) De in deze verordening vastgestelde eisen mogen geen afbreuk doen aan de eisen inzake informatiebeveiliging en cyberbeveiliging die zijn vastgesteld in punt 1.7 van de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) 2015/1998 van de Commissie2 en in artikel 14 van Richtlijn (EU) 2016/1148 van het Europees Parlement en de Raad3.

(10) De definitie van informatiebeveiliging die in deze rechtshandeling wordt gebruikt, mag niet worden geïnterpreteerd als een afwijking van de definitie van beveiliging van netwerk- en informatiesystemen in Richtlijn (EU) 2016/1148.

(11) Indien onder deze verordening vallende organisaties reeds onderworpen zijn aan beveiligingseisen die voortvloeien uit andere in overweging 9 bedoelde rechtshandelingen van de Unie die qua werking gelijkwaardig zijn aan de in deze verordening vastgestelde voorschriften, moet de naleving van die beveiligingseisen worden beschouwd als naleving van de in deze verordening vastgestelde eisen, teneinde verdubbeling van wettelijke voorschriften te vermijden.

(12) Onder deze verordening vallende organisaties die reeds onderworpen zijn aan beveiligingseisen die voortvloeien uit Uitvoeringsverordening (EU) 2015/1998, moeten ook voldoen aan de eisen van bijlage I (Deel IS.D.OR.230 “Regeling voor de externe rapportering van informatiebeveiligingsincidenten”) bij deze verordening aangezien Uitvoeringsverordening (EU) 2015/1998 geen bepalingen bevat die betrekking hebben op de externe rapportering van informatiebeveiligingsincidenten.

(13) Verordeningen (EU) nr. 748/20124 en (EU) nr. 139/20145 van de Commissie moeten worden gewijzigd om het verband te leggen tussen de in de bovengenoemde verordeningen voorgeschreven beheersystemen en de in deze verordening voorgeschreven eisen inzake het beheer van informatiebeveiliging.

(14) Om organisaties voldoende tijd te geven om de naleving van de bij deze verordening ingevoerde nieuwe regels en procedures te waarborgen, moet deze verordening van toepassing worden met ingang van drie jaar na de datum van inwerkingtreding.

(15) De in deze verordening vastgestelde eisen zijn gebaseerd op Advies nr. 03/20216, dat door het Agentschap is uitgebracht overeenkomstig artikel 75, lid 2, punten b) en c), en artikel 76, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1139.

(16) Overeenkomstig artikel 128, lid 4, van Verordening (EU) 2018/1139, heeft de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen geraadpleegd overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven7,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1 - Onderwerp

In deze verordening worden de eisen vastgesteld waaraan de in artikel 2 bedoelde organisaties moeten voldoen om informatiebeveiligingsrisico’s met potentiële gevolgen voor de luchtvaartveiligheid, die informatie- en communicatietechnologiesystemen en voor burgerluchtvaartdoeleinden gebruikte gegevens kunnen aantasten, op te sporen en te beheren en om informatiebeveiligingsvoorvallen op te sporen, om te bepalen welke daarvan worden beschouwd als informatiebeveiligingsincidenten met potentiële gevolgen voor de luchtvaartveiligheid, en om te reageren op en te herstellen van dergelijke informatiebeveiligingsincidenten.

Artikel 2 - Toepassingsgebied

1.

Deze verordening is van toepassing op de volgende organisaties:

  1. a) productieorganisaties en ontwerporganisaties die onderworpen zijn aan subdelen G en J van sectie A van bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012, behalve productieorganisaties en ontwerporganisaties die uitsluitend betrokken zijn bij het ontwerp en/of de productie van ELA2-luchtvaartuigen zoals gedefinieerd in artikel 1, lid 2, punt j), van Verordening (EU) nr. 748/2012;
  2. b) exploitanten van luchtvaartterreinen en verleners van platformbeheerdiensten die onderworpen zijn aan bijlage III “Deel organisatievereisten (Deel-ADR.OR)” bij Verordening (EU) nr. 139/2014.
2.
Deze verordening doet geen afbreuk aan de eisen inzake informatiebeveiliging en cyberbeveiliging die zijn vastgesteld in punt 1.7 van de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) 2015/1998 en in artikel 14 van Richtlijn (EU) 2016/1148.

Artikel 3 - Definities

Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:

  1. 1) “informatiebeveiliging”: de instandhouding van de vertrouwelijkheid, integriteit, authenticiteit en beschikbaarheid van netwerk- en informatiesystemen;
  2. 2) “informatiebeveiligingsvoorval”: een vastgestelde toestand van een systeem, dienst of netwerk die wijst op een mogelijke inbreuk op het informatiebeveiligingsbeleid of een storing van de informatiebeveiligingscontroles, of een voorheen onbekende situatie die relevant kan zijn voor de informatiebeveiliging;
  3. 3) “incident”: een gebeurtenis die een negatief effect heeft op de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen, zoals gedefinieerd in artikel 4, punt 7, van Richtlijn (EU) 2016/1148;
  4. 4) “informatiebeveiligingsrisico”: het risico voor organisatorische burgerluchtvaartactiviteiten, activa, individuen en andere organisaties als gevolg van het potentieel van een informatiebeveiligingsvoorval. Informatiebeveiligingsrisico’s houden verband met de mogelijkheid dat bedreigingen gebruikmaken van kwetsbaarheden van een informatiebron of groep van informatieactiva;
  5. 5) “bedreiging”: een potentiële inbreuk op de informatiebeveiliging die bestaat wanneer er sprake is van een entiteit, omstandigheid, actie of gebeurtenis die schade kan veroorzaken;
  6. 6) “kwetsbaarheid”: een tekortkoming of zwak punt in een activum of een systeem, procedures, ontwerp, toepassing, of informatiebeveiligingsmaatregelen die kunnen worden misbruikt en leiden tot een inbreuk op of schending van het informatiebeveiligingsbeleid.

Artikel 4 - Eisen die voortvloeien uit andere wetgeving van de Unie

1.
Wanneer een in artikel 2 bedoelde organisatie voldoet aan de in artikel 14 van Richtlijn (EU) 2016/1148 vastgestelde beveiligingseisen die gelijkwaardig zijn aan de in deze verordening vastgestelde eisen, wordt de naleving van die beveiligingseisen beschouwd als naleving van de in deze verordening vastgestelde eisen.
2.
Wanneer een in artikel 2 bedoelde organisatie een exploitant of entiteit is als bedoeld in de overeenkomstig artikel 10 van Verordening (EG) nr. 300/2008 van het Europees Parlement en de Raad8 opgestelde nationale programma’s voor de beveiliging van de burgerluchtvaart van de lidstaten, worden de cyberbeveiligingseisen in punt 1.7 van de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) 2015/1998 als gelijkwaardig beschouwd aan de in deze verordening vastgestelde eisen, behalve wat betreft punt IS.D.OR.230 van de bijlage bij deze verordening, dat moet worden nageleefd.
3.
Na raadpleging van het EASA en de in artikel 11 van Richtlijn (EU) 2016/1148 bedoelde samenwerkingsgroep kan de Commissie richtsnoeren uitvaardigen voor de beoordeling van de gelijkwaardigheid van de in deze verordening en Richtlijn (EU) 2016/1148 vastgestelde eisen.

Artikel 5 - Bevoegde autoriteit

1.

De autoriteit die verantwoordelijk is voor certificering en toezicht op de naleving van deze verordening is:

  1. a) met betrekking tot de in artikel 2, punt a), bedoelde organisaties, de bevoegde autoriteit die is aangewezen overeenkomstig bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012;
  2. b) met betrekking tot de in artikel 2, punt b), bedoelde organisaties, de bevoegde autoriteit die is aangewezen overeenkomstig bijlage III (deel-ADR.OR) bij Verordening (EU) nr. 139/2014.
2.
Met het oog op de toepassing van deze verordening mogen de lidstaten een onafhankelijke en zelfstandige entiteit aanwijzen, die de rol en verantwoordelijkheden opneemt van de in lid 1 bedoelde bevoegde autoriteit. In dat geval worden maatregelen getroffen voor coördinatie tussen die entiteit en de in lid 1 bevoegde autoriteiten, teneinde te garanderen dat de organisatie doeltreffend toezicht houdt op alle eisen waaraan moet worden voldaan.

Artikel 6 - Wijziging van Verordening (EU) nr. 748/2012

Bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012 wordt als volgt gewijzigd:

  1. 1) De inhoudsopgave wordt als volgt gewijzigd:

    1. a) na 21.A.139 wordt de volgende titel ingevoegd:

      “
      • 21.A.139A Beheersysteem voor informatiebeveiliging”;
      ”

    2. b) na 21.A.239 wordt de volgende titel ingevoegd:

      “
      • 21.A.239A Beheersysteem voor informatiebeveiliging”.
      ”

  2. 2) Na punt 21.A.139 wordt het volgende punt 21.A.139A ingevoegd:

    “
    • 21.A.139A Beheersysteem voor informatiebeveiliging

    Naast het bij punt 21.A.139 vereiste productiebeheersysteem moet de productieorganisatie een beheersysteem voor informatiebeveiliging opzetten, toepassen en onderhouden overeenkomstig Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/1645 van de Commissie* om te zorgen voor een goed beheer van risico’s voor de informatiebeveiliging die gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid van de luchtvaart.

    ”

  3. 3) Na punt 21.A.239 wordt het volgende punt 21.A.239A ingevoegd:

    “
    • 21.A.239A Beheersysteem voor informatiebeveiliging

    Naast het bij punt 21.A.239 vereiste ontwerpbeheersysteem moet de ontwerporganisatie een beheersysteem voor informatiebeveiliging opzetten, toepassen en onderhouden overeenkomstig Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/1645 om te zorgen voor een goed beheer van risico’s voor de informatiebeveiliging die gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid van de luchtvaart.”.

    ”

Artikel 7 - Wijziging van Verordening (EU) nr. 139/2014

Bijlage III (Deel-ADR.OR) bij Verordening (EU) nr. 139/2014 wordt als volgt gewijzigd:

  1. 1) Na punt ADR.OR.D.005 wordt het volgende punt ADR.OR.D.005A ingevoegd:

    “
    • ADR.OR.D.005A Beheersysteem voor informatiebeveiliging

    De exploitant van het luchtvaartterrein ontwikkelt, implementeert en onderhoudt een beheersysteem voor informatiebeveiliging overeenkomstig Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/1645 van de Commissie* om te zorgen voor een goed beheer van risico’s voor de informatiebeveiliging die gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid van de luchtvaart.

    ”

  2. 2) Punt ADR.OR.D.007 wordt vervangen door:

    “
    • ADR.OR.D.007 Beheer van luchtvaartgegevens en luchtvaartinformatie

      1. a) Als onderdeel van zijn beheersysteem, zorgt de exploitant van het luchtvaartterrein voor de toepassing en actualisering van een kwaliteitsbeheersysteem met betrekking tot:

        1. 1) zijn activiteiten met betrekking tot luchtvaartgegevens;
        2. 2) zijn activiteiten met betrekking tot het verstrekken van luchtvaartinformatie.

      2. b) In het kader van zijn beheersysteem dient de exploitant van het luchtvaartterrein een beveiligingsbeheersysteem op te zetten om de vluchtuitvoeringsgegevens die hij ontvangt, produceert of anderszins gebruikt te beveiligen en aldus te garanderen dat die gegevens uitsluitend toegankelijk zijn voor daartoe gemachtigde personen.
      3. c) In het beveiligingsbeheersysteem worden de volgende elementen gedefinieerd:

        1. 1) de procedures voor de beoordeling en beperking van risico’s op het gebied van de beveiliging van gegevens, het toezicht op en de verhoging van de beveiliging, de evaluatie van de beveiliging en de verspreiding van opgedane ervaringen;
        2. 2) de methoden die zijn ontworpen om lekken in de beveiliging op te sporen en het personeel op passende wijze te waarschuwen;
        3. 3) de methoden om de gevolgen van schendingen van de beveiliging onder controle te houden en om herstel- en schadebeperkingsprocedures vast te stellen teneinde herhaling te voorkomen.

      4. d) De exploitant van het luchtvaartterrein zorgt ervoor dat zijn personeel over een veiligheidsmachtiging beschikt met betrekking tot de beveiliging van luchtvaartgegevens.
      5. e) De aspecten die verband houden met informatiebeveiliging worden beheerd overeenkomstig punt ADR.OR.D.005A.”.

    ”

  3. 3) Na punt ADR.OR.F.045 wordt het volgende punt ADR.OR.F.045A ingevoegd:

    “
    • ADR.OR.F.045A Beheersysteem voor informatiebeveiliging

    De organisatie die verantwoordelijk is voor de verlening platformbeheerdiensten ontwikkelt, implementeert en onderhoudt een beheersysteem voor informatiebeveiliging overeenkomstig Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/1645 om te zorgen voor een goed beheer van risico’s voor de informatiebeveiliging die gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid van de luchtvaart.”.

    ”

Artikel 8

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Zij is van toepassing met ingang van 16 oktober 2025.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 14 juli 2022.

Voor de Commissie

De voorzitter

Ursula von der Leyen


  1. PB L 212 van 22.8.2018, blz. 1.

    (terug)
  2. Uitvoeringsverordening (EU) 2015/1998 van de Commissie van 5 november 2015 tot vaststelling van gedetailleerde maatregelen voor de tenuitvoerlegging van de gemeenschappelijke basisnormen op het gebied van de beveiliging van de luchtvaart (PB L 299 van 14.11.2015, blz. 1).

    (terug)
  3. Richtlijn (EU) 2016/1148 van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2016 houdende maatregelen voor een hoog gemeenschappelijk niveau van beveiliging van netwerk- en informatiesystemen in de Unie (PB L 194 van 19.7.2016, blz. 1).

    (terug)
  4. Verordening (EU) nr. 748/2012 van de Commissie van 3 augustus 2012 tot vaststelling van uitvoeringsvoorschriften inzake de luchtwaardigheid en milieucertificering van luchtvaartuigen en aanverwante producten, onderdelen en uitrustingsstukken, alsmede voor de certificering van ontwerp- en productieorganisaties (PB L 224 van 21.8.2012, blz. 1).

    (terug)
  5. Verordening (EU) nr. 139/2014 van de Commissie van 12 februari 2014 tot vaststelling van eisen en administratieve procedures met betrekking tot luchtvaartterreinen, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 44 van 14.2.2014, blz. 1).

    (terug)
  6. https://www.easa.europa.eu/document-library/opinions

    (terug)
  7. PB L 123 van 12.5.2016, blz. 1.

    (terug)
  8. Verordening (EG) nr. 300/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2008 inzake gemeenschappelijke regels op het gebied van de beveiliging van de burgerluchtvaart en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 2320/2002 (PB L 97 van 9.4.2008, blz. 72);

    (terug)
  9. Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/1645 van de Commissie van 14 juli 2022 tot vaststelling van regels voor de toepassing van Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad, wat betreft eisen voor het beheer van risico’s voor de informatiebeveiliging met mogelijke gevolgen voor de luchtvaartveiligheid voor organisaties die onder Verordeningen (EU) nr. 748/2012 en (EU) nr. 139/2014 van de Commissie vallen en tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 748/2012 en (EU) nr. 139/2014 van de Commissie (PB L 248 van 26.9.2022, blz. 18).”.

    (terug)
  10. Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/1645 van de Commissie van 14 juli 2022 tot vaststelling van regels voor de toepassing van Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad, wat betreft eisen voor het beheer van risico’s voor de informatiebeveiliging met mogelijke gevolgen voor de luchtvaartveiligheid voor organisaties die onder Verordeningen (EU) nr. 748/2012 en (EU) nr. 139/2014 van de Commissie vallen en tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 748/2012 en (EU) nr. 139/2014 van de Commissie (PB L 248 van 26.9.2022, blz. 18).”.

    (terug)